Ўзбекистон Республикасининг мерос ҳуқуқи: Асосий қоидалар, навбатлар ва амалий жиҳатлар

Ўзбекистон Республикасининг мерос ҳуқуқи: Асосий қоидалар, навбатлар ва амалий жиҳатлар 1. Кириш Мерос ҳуқуқи фуқаролик ҳуқуқининг энг муҳим институтларидан биридир. Фуқаро вафот этганидан кейин унинг мол-мулки, ҳуқуқ ва мажбуриятлари бошқа шахсларга (меросхўрларга) ўтиши қонуunchilik bilan qat’iy tartibga solinadi. O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksida merosxo‘rlikning ikki turi belgilangan: vasiyatnoma bo‘yicha va qonun bo‘yicha.

2. Қонун бўйича меросхўрлик навбатлари Vasiyatnoma mavjud bo‘lmagan taqdirda, merosxo‘rlik qonun bo‘yicha navbatma-navbat amalga oshiriladi:

Биринчи навбат: Марҳумнинг болалари (шу жумладан фарзандликка олинганлар), эр-хотин ва ота-оналари.

Иккинчи навбат: Марҳумнинг туғишган ака-укалари, опа-сингиллари, шунингдек отаси ва онаси томонидан бобоси ва бувиси.

Учинчи навбат: Марҳумнинг туғишган амакилари, аммалари, тоғалари ва холалари.

3. Vasiyatnoma ва мажбурий улуш Фуқаро ўз мол-мулкини хоҳлаган шахсга vasiyat қилиши мумкин. Лекин қонун ҳимояга муҳтож шахсларнинг манфаатларини таъминлаш учун мажбурий улуш қоидасини белгилаган (вояга етмаган ёки меҳнатга лаёқatsiz фарзандлар, ота-она ва эр-хотин vasiyatnomadan қатъи назар ўз улушларини олиш ҳуқуқига эга).

4. Меросни қабул қилиш муддати Мерос очилган кундан (фуқаро вафот этган кундан) boshlab 6 ой ичида меросхўр мерос очилган жойдаги нотариусга ариза билан murojaat қилиши шарт. Бу муддат ўтиб кетса, уни тиклаш фақат суд орқали амалга oshiriladi.